Pisanie dla mediów

Jeśli chcesz żeby informacje o twoich działaniach zostały przeczytane i dotarły do możliwie największego grona odbiorców, to musisz zadbać by twoja informacja była skuteczna. Nie oszukujmy się – jeśli Ty nie przykładasz się do przygotowania swojej informacji, to dlaczego miałbyś oczekiwać, że jej potencjalny odbiorca miałby się z nią zapoznać?

Media korzystają z różnych form informowania o świecie: teksty, zdjęcia, materiały audio i wideo. Coraz częściej, szczególnie w mediach internetowych, uzupełniają się one wzajemnie. Mówimy wtedy o przekazie multimedialnym. Pisanie dla mediów jest rzemiosłem, choć w przypadku najlepszych autorów może stać się również sztuką.

We współczesnym świecie jesteśmy wręcz zalewani informacjami. Dlatego trzeba się bardzo napracować, aby akurat nasz tekst zwrócił uwagę czytelników, a już ogromnym wyzwaniem jest, aby został przez nich przeczytany do końca. Podstawa sukcesu to własny, niepowtarzalny styl – czasem wynika on z wrodzonego talentu pisarskiego. Ważna jest również praktyka oparta na uczciwym przechodzeniu przez kolejne etapy procesu pisania. Można się tego bardzo szybko nauczyć – poprzez praktykę. Zatem do dzieła!

Pięć podstawowych etapów pisania

  1. Temat

    Należy uświadomić sobie, do jakiej grupy czytelników kierujemy nasz przekaz. Od tego zależy dobór tematów. W gazecie szkolnej czy bibliotecznej albo lokalnej nie będziemy zajmować się reformą emerytalną, ale np. kwestią pogarszającego się menu w stołówce czy przedłużającym się remontem boiska.

  2. Zbieranie materiałów

    Pamiętajmy, aby zapoznać się ze wszystkimi aspektami tematu, dotrzeć do istotnych dla niego źródeł informacji, zgromadzić wszelkie możliwe fakty. Święta zasada: musisz mieć ich więcej, niż wykorzystasz – nigdy za mało!

  3. Analiza informacji i zaplanowanie tekstu

    Należy zrozumieć, co stanowi istotę opisywanej historii, czego właściwie dotyczy, na jakie pytania czytelnik będzie oczekiwał odpowiedzi w tym konkretnym przypadku. Warto sobie ją streścić w jednym zdaniu. Bardzo ważne jest zrozumienie tła wydarzeń, wykrycie związków pomiędzy faktami i posegregowanie ich według stopnia ważności. To dobry moment na sporządzenie konspektu przyszłego tekstu. Zadaniem dziennikarza jest objaśnianie świata. Dlatego musi on widzieć, wiedzieć i rozumieć więcej od odbiorcy.

  4. Napisanie pierwszej wersji

    Najlepiej kilku wersji, jeśli czas na to pozwala. Zacznijmy od napisania czegokolwiek i przypatrzmy się temu uważnie. Zawsze można zmienić jakiś element lub nawet wszystko. To przecież nie jest rycie w kamieniu!

  5. Zredagowanie i wygładzenie tekstu

    Czasem będzie to tylko kwestia „kosmetycznych” poprawek, innym razem konieczność całkowitego przerobienia. Najważniejsze, aby nie zakochiwać się w swoim tekście, tylko pracować nad nim tak długo, jak czas na to pozwala.


Kompozycja tekstu

Podstawą każdego dobrego tekstu medialnego jest jego przemyślana konstrukcja. Nawet jeśli posługujemy się dobrym stylem i umiemy dobrać odpowiednie słowa przy opisywaniu danego wydarzenia, wadliwa architektura całości uczyni przekaz nieczytelnym i niezrozumiałym.

W efekcie czytelnik pominie nasz tekst. Na kompozycję tekstu składa się szereg elementów – każdy z nich musi spełniać określone warunki, aby całość była ciekawa dla odbiorcy i przyciągnęła jego uwagę.

Tytuł

Pierwszą rzeczą, na którą – obok zdjęć – czytelnik zwraca uwagę, jest tytuł. Pełni on kilka funkcji: podsumowuje przekazywane wiadomości, wskazuje ich istotę, określa wagę tematu, jest rzucającym się w oczy elementem na stronie i zachęca odbiorcę do przeczytania tekstu. Sformułowanie tytułu zależy od tego, ile miejsca na kolumnie mu
przeznaczono. Zasadniczo tytuł powinien być prosty w formie i dość duży rozmiarem.

Jego wielkość zależy od ważności tematu. Jednak pod względem treści nie należy w nim ani umniejszać, ani przesadnie podkreślać znaczenia opisywanych faktów. Najlepiej, aby tytuł składał się z dwóch, trzech słów. Pożądane są mocne czasowniki (lepiej brzmi tytuł „Minister tnie wydatki” niż „Minister redukuje wydatki”). Powinien być pisany raczej w czasie teraźniejszym, żeby wywoływać u czytelnika poczucie aktualności wydarzenia. Chyba że dotyczy np. zdarzeń z przeszłości. W takim wypadku napiszemy raczej: „Alfred Nobel wynalazł dynamit”, a nie „Alfred Nobel wynajduje dynamit”.

Można wyróżnić dwa rodzaje tytułów: rzeczowy, który mówi wprost o tym, czego dotyczy tekst, oraz wyrafinowany,
czyli taki, który zawiera jakieś intrygujące lub dowcipne sformułowanie, wykorzystuje grę słów. Unikajmy w tytułach skrótów, które są dla większości czytelników niejasne. Nie należy też zaczynać pisania tekstu od tytułu.

Przy jego układaniu warto skorzystać z takiego oto sposobu – napisać w formie narracji jedno zdanie podsumowujące artykuł, a następnie usunąć słowa, które nie są niezbędne.

Lead

Jego celem jest wprowadzenie czytelnika w podjęty w tekście temat, wyjaśnienie mu pokrótce, czego będzie dotyczył, i oczywiście zachęcenie do przeczytania artykułu. Podtytuł powinien być krótki, składać się z trzech, czterech zdań i ujmować w nich istotę tekstu. Istnieje wiele typów leadów:

  • Streszczający. Musi zawierać najistotniejsze elementy informacji, czyli odpowiadać przynajmniej na część podstawowych pytań: kto?, co?, kiedy?, gdzie?, jak?, dlaczego? Nie na wszystkie z nich odpowiedź bywa podczas pisania tekstu znana. Generalnie już w leadzie powinny znaleźć się informacje najważniejsze, pozostałe można przekazać w kolejnych akapitach tekstu.
  • Jednoaspektowy. To taki rodzaj leadu, który podkreśla tylko jeden najważniejszy aspekt opisywanej sprawy.
  • Dramatyczny. Przedstawia się w nim w poruszający sposób jakieś zdarzenie lub czyjeś zachowanie związane
    z podjętym w tekście tematem.
  • Cytatowy. Przytacza istotną dla danego tematu wypowiedź, najczęściej osoby, która odegrała ważną rolę w opisywanym zdarzeniu (np. była jego sprawcą lub naocznym świadkiem).
  • Obrazowy, opisowy. Taki lead zawiera barwny, plastyczny opis czegoś intrygującego, niezauważalnego dla postronnego obserwatora. To jakby przywołanie obrazu lub szczegółu związanego z opisywaną sprawą. Może wywołać u czytelnika poczucie uczestnictwa w zdarzeniu.
  • Opóźniony. Wprowadza lub przytacza zdarzenia wcześniejsze, poprzedzające opis istoty tematu. Mogą to być np. przeczucia określonych osób co do wydarzenia, które wkrótce miało nastąpić.
  • Dotyczący następstw, reakcji. Lead, w którym po opisie zdarzenia od razu omawia się zaistniałe tuż po nim skutki.
  • Analityczny. Dość wyrafinowany rodzaj leadu, w którym po opisie zdarzenia dokonuje się jego wnikliwej analizy, spekuluje się na temat możliwych konsekwencji jego zaistnienia.
  • Pytający. Zawiera najważniejsze, najbardziej intrygujące pytania związane z opisywanymi faktami.
  • Hasłowy. Krótki, zwięzły lead, najczęściej jedno- lub dwuwyrazowy.

To najważniejsze rodzaje leadów. Istnieje ich jednak znacznie więcej. W zależności od zawartych w nich treści i sposobu ich prezentacji można wyróżnić też leady: zadziwiające, kontrastowe, prowokujące, zapowiadające wydarzenia, statystyczne, anegdotyczne, retrospektywne.

Śródtytuły

Stosuje się je zazwyczaj w dłuższych tekstach. Są wewnętrznymi tytułami poszczególnych części tekstu, z których
każda stanowi w miarę samodzielny i odrębny wątek podejmowanego tematu. Śródtytuły mają tę odrębność zapowiadać i podkreślać, informować, o czym będzie za chwilę mowa, nadawać całości pewną dynamikę. Powinny składać się z dwóch, czterech wyrazów. Brak śródtytułów w tekście o dużych rozmiarach może zniechęcać do czytania – ciąg wielu zdań, bez wyraźnego podziału na wątki, jest dla większości czytelników zbyt monotonny. Zastosowanie akapitów (wcięć wyróżniających nowy fragment tekstu) może okazać się niewystarczające.

W żargonie dziennikarskim długi tekst pozbawiony śródtytułów nazywa się „blachą”.

Układ tekstu

Odwrócona piramida. To dość popularny schemat podawania informacji, według którego wiadomości najważniejsze podaje się na początku (stanowią podstawę piramidy) następnie wprowadza się szczegóły uzupełniające podstawowe
fakty, a na końcu podawane są informacje i wątki najmniej istotne. Taki układ pozwala czytelnikowi na szybkie zapoznanie się z głównymi faktami. Może on w dowolnym miejscu zrezygnować z dalszej lektury, nie tracąc istoty opisywanej sprawy.

  • Chronologiczny. Po leadzie następuje opis zdarzeń zgodnie z ich rzeczywistą kolejnością następowania.
  • Odcinkowy lub epizodyczny. Po leadzie wylicza się główne elementy, opatrując je cyframi 1, 2, 3 itd. i kolejno omawia każdy. Zakończenie tekstu powinno wszystkie elementy łączyć.
  • Opóźniony. Przytacza się najpierw zdarzenia wcześniejsze od tych naprawdę istotnych. Tu jednak należy zachować umiar, aby czytelnik nie zdążył się zniechęcić.
  • Z napięciem. To przeciwieństwo odwróconej piramidy. W tekście opowiada się wydarzenie, ale istotne rozstrzygnięcie związane z nim przedstawia się dopiero w ostatnim akapicie. Taki układ tekstu sprawdza się w przypadku historii mających zaskakujące lub humorystyczne zakończenie.
  • Fabularny. Układ tekstu, którego celem jest w równym stopniu przekazanie wrażeń i informacji. Czas jest tu mniej ważny, istotne jest wczucie się w ludzkie problemy i emocje. Na początku umieszcza się przesłanie tekstu, które potem uzupełnia się analizami, porównaniami, przykładami, anegdotami, cytatami i opisami, dzięki czemu czytelnik
    zyskuje pełny obraz opisywanej sprawy. Taką metodę pisania stosuje się np. w felietonie, ale także w reportażu.
  • Analityczny. Na początku tekstu umieszcza się opis problemu, a następnie prezentuje się osoby zaangażowane w sprawę i ich różne punkty widzenia. Następnie rozważa się, jakie mogą być następstwa opisywanej sprawy. W przypadku komentarza autor może wyrazić własną opinię i stanąć po czyjejś stronie.

Poradnik dobrego pisania

  1. Używajmy strony czynnej – jest bardziej dynamiczna od biernej.
  2. Stosujmy więcej rzeczowników i czasowników, ograniczając przymiotniki i przysłówki.
  3. Piszmy zdaniami oznajmującymi, składającymi się z podmiotu, orzeczenia i dopełnienia. Powinny być raczej krótkie, ale różniące się długością. Najlepiej, gdy jedno zdanie wyraża jedną myśl.
  4. Unikajmy przegadania, szczególnie w leadzie. Dłuższe teksty mogą się pojawić w dalszych akapitach.
  5. Używajmy zrozumiałych słów, a unikajmy tych dziwacznych, skomplikowanych oraz gwary, żargonu i specjalistycznej terminologii. A jeśli ją stosujemy, zdefiniujmy zastosowane terminy.
  6. Cytaty (zawsze z podaniem źródła) przytaczajmy, gdy są naprawdę istotne dla opisywanej sprawy. Lepsze, bo krótsze, są omówienia.
  7. Usuwajmy nieistotne fragmenty tekstu. Większość tematów można przedstawić wartko, prosto i krótko.
  8. Przedstawiajmy tło tematu, aby nie był zawieszony w próżni, przenośmy czytelnika na miejsce wydarzeń.
  9. Bohatera przedstawionego na samym początku zidentyfikujmy ponownie w dalszej części tekstu.
  10. Nie pozostawiajmy pytań bez odpowiedzi, starajmy się na nie od razu odpowiadać.
  11. Ludzkie dramaty przedstawiajmy z szacunkiem.
  12. Unikajmy stwierdzeń, stosujmy raczej opisy zachowań i sytuacji.
  13. Sygnalizujmy w tekście zmianę wątku.
  14. Zachowujmy zgodność czasu.
  15. Piszmy teksty informacyjne w trzeciej osobie. Pierwszą osobę stosujmy w felietonach i komentarzach, dopuszczalna jest także w recenzjach i reportażach (o ile opisywane przeżycia i wydarzenia dotyczą także nas).
  16. Czytajmy gotowy tekst na głos – łatwiej wtedy znaleźć jego niedociągnięcia.

Dziennikarstwo internetowe

Przekaz internetowy, który można uznać za dziennikarski, powinien:

  1. Mieć charakter informacyjny.
  2. Być gatunkowo zbliżony do komunikatów medialnych.
  3. Być przygotowany z zamiarem publikacji przede wszystkim w Internecie.
  4. Być dostępny przez określony czas w internecie.

Cechy dziennikarstwa internetowego:

  • Szybkość reakcji na wydarzenia
  • Znacznie dłuższy cykl życia publikacji w internecie niż na papierze
  • Możliwość wprowadzania wielokrotnych modyfikacji i uzupełnień w opublikowanym tekście
  • Różnice w makiecie strony internetowej i papierowej gazety
  • Możliwość samodzielnego komentowania publikowanych informacji przez czytelników
  • Multimedialność
  • Ściśle informacyjny charakter internetu

Jak pisać w internecie?

Oto kilka najważniejszych zasad:

  • Treści muszą być przejrzyste i ujęte według stałego szablonu
  • Teksty powinny nawiązywać stylem i językiem do potrzeb odbiorców – czytajmy ich komentarze
  • Piszmy raczej krótko, stosujmy nagłówki, śródtytuły i wytłuszczenia fragmentów tekstu lub niektórych słów (można zastosować inny kolor, ale potem trzymajmy się go)
  • Stosujmy jednowątkowe akapity, najważniejsze rzeczy powinny się znaleźć na początku
  • Konkluzje i wnioski spisujmy od razu, odwrotnie niż w tekście „papierowym”
  • Całość tekstu powinna przypominać rozmowę

Nadchodzące Wydarzenia

Paź
20
sob
12:00 Happy Hours
Happy Hours
Paź 20@12:00 – 17:00
Happy Hours
Kawiarnia Piwnica Artystyczna Pod św. Mikołajem codziennie oferuje głogowianom Happy Hours. Od 12.00 do 17.00 lane będzie czeskie piwo oraz w pełni naturalne soki w obniżonej cenie. Dodatkowo pracownicy gorąco zapraszają na letnie ochłodzenie mrożoną[...]
14:00 Głogowska Amatorska Liga Halowa @ Hala Widowiskowo-Sportowa im. Ryszarda Matuszaka, Gimnazjum nr 2
Głogowska Amatorska Liga Halowa @ Hala Widowiskowo-Sportowa im. Ryszarda Matuszaka, Gimnazjum nr 2
Paź 20@14:00
Głogowska Amatorska Liga Halowa @ Hala Widowiskowo-Sportowa im. Ryszarda Matuszaka, Gimnazjum nr 2
Serdecznie zapraszamy na spotkania Głogowskiej Amatorskiej Ligi Halowej. W sezonie 2015/2016 rozgrywki składają się z czterech poziomów – Extraligi, I, II oraz III ligi. Mecze rozgrywane są w soboty i niedziele na parkiecie hali widowiskowo-sportowej[...]
Paź
21
nie
12:00 Happy Hours
Happy Hours
Paź 21@12:00 – 17:00
Happy Hours
Kawiarnia Piwnica Artystyczna Pod św. Mikołajem codziennie oferuje głogowianom Happy Hours. Od 12.00 do 17.00 lane będzie czeskie piwo oraz w pełni naturalne soki w obniżonej cenie. Dodatkowo pracownicy gorąco zapraszają na letnie ochłodzenie mrożoną[...]
14:00 Głogowska Amatorska Liga Halowa @ Hala Widowiskowo-Sportowa im. Ryszarda Matuszaka, Gimnazjum nr 2
Głogowska Amatorska Liga Halowa @ Hala Widowiskowo-Sportowa im. Ryszarda Matuszaka, Gimnazjum nr 2
Paź 21@14:00
Głogowska Amatorska Liga Halowa @ Hala Widowiskowo-Sportowa im. Ryszarda Matuszaka, Gimnazjum nr 2
Serdecznie zapraszamy na spotkania Głogowskiej Amatorskiej Ligi Halowej. W sezonie 2015/2016 rozgrywki składają się z czterech poziomów – Extraligi, I, II oraz III ligi. Mecze rozgrywane są w soboty i niedziele na parkiecie hali widowiskowo-sportowej[...]
Paź
22
pon
15:15 MOK: Dziecięca sekcja plastyczna @ MOK, sala plastyczna
MOK: Dziecięca sekcja plastyczna @ MOK, sala plastyczna
Paź 22@15:15 – 16:00
MOK: Dziecięca sekcja plastyczna @ MOK, sala plastyczna
DZIECIĘCA SEKCJA PLASTYCZNA: Dzieci 4-7 lat poniedziałki i środy, godz. 15.20 – 16.00 sala plastyczna MOK prowadząca Joanna Kinder Bezpłatnie, po uprzednim zapisaniu dziecka w BOK. Zapraszamy!Podziel się:FacebookTwitterGoogleE-mailDrukujWięcejTelegramLinkedInPinterestPocketSkypeRedditWhatsAppTumblr
15:30 Balet – dziewczynki i chłopcy 4-... @ MCK Mayday, sala fitness
Balet – dziewczynki i chłopcy 4-... @ MCK Mayday, sala fitness
Paź 22@15:30 – 16:00
Miejski Ośrodek Kultury w Głogowie zaprasza na zajęcia baletu dla dzieci w wieku 4-5 lat. Lekcje odbywają się w każdy poniedziałek i czwartek w godz. 15:30 – 16:00. Opiekunem grupy jest Sara Matelska. Koszt: 45[...]
15:45 Zajęcia teatralne dla dzieci – U... @ Młodzieżowe Centrum Kultury MAYDAY (MCK Mayday)
Zajęcia teatralne dla dzieci – U... @ Młodzieżowe Centrum Kultury MAYDAY (MCK Mayday)
Paź 22@15:45
Zajęcia teatralne dla dzieci - Uśmiechnięty Teatrzyk @ Młodzieżowe Centrum Kultury MAYDAY (MCK Mayday)
„UŚMIECHNIĘTY TEATRZYK” – to warsztaty teatralne dla dzieci 6-9lat. poniedziałki, godz. 16.00 – 17.00 – sala koncertowa MCK MAYDAY czwartki, godz. 15.45 – 16.45, sala koncertowa MCK MAYDAY prowadząca Agnieszka Urbanowska-Wilczyńska koszt: 30zł/miesięczniePodziel się:FacebookTwitterGoogleE-mailDrukujWięcejTelegramLinkedInPinterestPocketSkypeRedditWhatsAppTumblr
16:00 Treningi Judo w Borku @ Świetlica Wiejska w Borku
Treningi Judo w Borku @ Świetlica Wiejska w Borku
Paź 22@16:00 – 17:30
Treningi Judo w Borku @ Świetlica Wiejska w Borku
UKS Głogowski Klub Judo zaprasza na treningi, które odbywają się w Świetlicy Wiejskiej w Borku. Zajęcia prowadzone są dwa razy w tygodniu (poniedziałek i środa) w godz. 16:00-17:30. Więcej szczegółów na plakacie. Zapraszamy!Podziel się:FacebookTwitterGoogleE-mailDrukujWięcejTelegramLinkedInPinterestPocketSkypeRedditWhatsAppTumblr
16:30 Laboratorium kreacji artystycznej @ MOK, sala widowiskowa
Laboratorium kreacji artystycznej @ MOK, sala widowiskowa
Paź 22@16:30 – 18:30
Laboratorium kreacji artystycznej @ MOK, sala widowiskowa
Miejski Ośrodek Kultury zaprasza na zajęcia teatralne „Laboratorium kreacji artystycznej”, które odbywają się w każdy poniedziałek w godz. 16:30 – 18:30. Koszt to 30 zł za miesiąc. Zajęcia prowadzi Aleksandra Leosz. LABORATORIUM KREACJI ARTYSTYCZNEJ poniedziałki,[...]
Paź
23
wt
10:00 Sztuki walki z Bartoszem Derenow... @ Młodzieżowe Centrum Kultury MAYDAY (MCK Mayday)
Sztuki walki z Bartoszem Derenow... @ Młodzieżowe Centrum Kultury MAYDAY (MCK Mayday)
Paź 23@10:00
Sztuki walki z Bartoszem Derenowskim @ Młodzieżowe Centrum Kultury MAYDAY (MCK Mayday)
JUŻ DZIAŁAJĄ w MCK MAYDAY! Zajęcia różnego rodzaju SZTUK WALKI, prowadzone przez BARTOSZA DERENOWSKIEGO. BARTOSZ DERENOWSKI – utytułowany zawodnik w brazylijskim Ju Jitsu i SUBMISSON FIGHT. Medalista Mistrzostw Europy, Wielkiej Brytanii, Szkocji i Polski. Zajęcia[...]
15:30 Głogowska Rewia Graffiti @ MOK, sala widowiskowa
Głogowska Rewia Graffiti @ MOK, sala widowiskowa
Paź 23@15:30 – 20:00
Głogowska Rewia Graffiti @ MOK, sala widowiskowa
GŁOGOWSKA REWIA GRAFFITI: wtorki, 15.30 – 20.00 – MOK – sala widowiskowa i Wentylatornia czwartki, 15.30 – 20.00 – MOK – sala widowiskowa i Wentylatornia Opłata: 75zł Prowadzący: Mieczysława i Zdzisław Krawczonkowie Na zajęcia wokalno-taneczne[...]
16:30 AMICUS: Daj się wybiegać! @ Głogowskie Stowarzyszenie Pomocy Zwierzętom AMICUS
AMICUS: Daj się wybiegać! @ Głogowskie Stowarzyszenie Pomocy Zwierzętom AMICUS
Paź 23@16:30 – 19:30
AMICUS: Daj się wybiegać! @ Głogowskie Stowarzyszenie Pomocy Zwierzętom AMICUS | Głogów | Województwo dolnośląskie | Polska
„Daj się wybiegać” to akcja prowadzona przez Głogowskie Stowarzyszenie Pomocy Zwierzętom „Amicus”. Wszystkie zainteresowane osoby mają możliwość spacerowania ze zwierzętami, co zapewni im potrzebną dawkę ruchu. Zapraszamy!Podziel się:FacebookTwitterGoogleE-mailDrukujWięcejTelegramLinkedInPinterestPocketSkypeRedditWhatsAppTumblr

Twitter

POWIADOM NAS

Jeśli jesteś świadkiem jakiegoś ważnego wydarzenia, wiesz o czymś istotnym, chcesz nas o czymś poinformować?

FORUM

Masz coś do powiedzenia? Rozmawiaj, komentuj, dyskutuj - wypowiedz się!

OGŁOSZENIA

Dodawaj ogłoszenia szybki, sprawnie i całkowicie za darmo!

REKLAMUJ SIĘ

Skuteczna promocja działań, usług i produktów. Prowadzisz własną działalność? Reklamuj się tanio & skutecznie!